eiwittekort

Eiwittekort is een toestand waarin het lichaam onvoldoende eiwitten binnenkrijgt om aan de behoeften van weefselonderhoud, groei en vele metabole processen te voldoen. Het kan variëren van mild tot ernstig en valt vaak onder de bredere term eiwit-energie-tekort (protein-energy malnutrition, PEM). Eiwittekort kan voorkomen naast calorietekort, maar kan ook optreden bij aandoeningen die eiwitverlies bevorderen of de opname belemmeren.

Oorzaken en risicogroepen zijn onder meer een onvoldoende eiwitrijke voeding, armoede of beperkte toegang tot gevarieerde voedingsmiddelen, en verhoogde eiwitbehoefte door zwangerschap, ziekte, operatie of herstel. Andere oorzaken zijn malabsorptie (bijvoorbeeld bij coeliakie of inflammatoire darmziekte), lever- of nierziekten, chronische ontstekingen en bepaalde eetstoornissen. Ouderen, jonge kinderen en mensen in de zorg of revalidatie hebben vaker last van eiwittekort.

Symptomen variëren naar mate van ernst. Veel voorkomende tekenen zijn spierzwakte en verlies van spiermassa, traag herstel van wonden, verminderde immuniteit met vaker infecties, vermoeidheid en mogelijk oedeem bij ernstig tekort. Bij kinderen kan groei- en ontwikkelingsachterstand optreden.

Diagnose gebeurt op basis van klinische evaluatie, voedingsinname en soms bloedonderzoek. Bloedwaarden alleen zijn niet altijd betrouwbaar voor het vaststellen van een tekort; diagnose is meestal gebaseerd op samenhang tussen inname, lichamelijke toestand en medische context.

Behandeling richt zich op het verhogen van de eiwitinname en het adresseren van de onderliggende oorzaken. In milde tot matige gevallen kan voedingsadvies en eiwitrijk voedsel volstaan, in ernstige gevallen is medische begeleiding nodig en soms toediening van voeding via sonde of infuus. Aanbevolen eiwitinname ligt doorgaans rond 0,8 g/kg/dag, hoger tijdens herstel en bij speciale groepen.

Preventie draait om een gevarieerd en eiwitrijk dieet, vooral voor kwetsbare groepen zoals ouderen en patiënten, met aandacht voor voldoende proteïnebronnen zoals zuivel, vlees, vis, eieren, peulvruchten en noten.