optreden

Optreden is een handeling waarbij iemand voor publiek iets uitvoert. Als zelfstandig naamwoord verwijst het naar de gebeurtenis zelf, een optreden; als werkwoord wordt de handeling aangeduid met optreden geven of op een optreden verschijnen. Het woord is afgeleid van op en treden, letterlijk naar voren treden of verschijnen.

Optredens zijn te vinden in cultuur, entertainment en educatie. Typen optredens omvatten muziekoptreden, theater- en dansvoorstellingen, cabaret, lezingen, sprekers, stand‑up en hedendaagse performancekunst. Locaties variëren van theaters, concertzalen en clubs tot festivalterreinen, winkelvloeren en straatplekken; straatoptreden is een bekend verschijnsel. Ook televisie en radio brengen optredens in beeld.

Voor een goed optreden vindt voorbereiding plaats, met repetities, het samenstellen van een programma of setlist, en technisch werk zoals geluid, licht en podiumschoonmaak. Podiumtechnici, regisseurs en performers stemmen timing, aanwezigheid en interactie met het publiek af. De interactie met het publiek kan variëren van stil luisteren tot actief meedoen en respons.

Economisch en juridisch gezien kunnen optredens inkomsten opleveren via kaartverkoop, gages of honoraria, en vaak via sponsoringen, subsidies of contractuele afspraken met een venue. Veiligheids- en vergunningseisen, geluidsnormen en toegankelijkheid zijn relevante overwegingen voor programmamakers en organisatoren.

Historisch vormen optredens een kern van de podiumkunsten en van sociale bijeenkomsten, variërend van theater en muziek tot straatcultuur en hedendaagse kunstpraktijken.