naamwoord

Naamwoord is de woordsoort die namen geeft aan personen, plaatsen, dingen en ideeën. In het Nederlands omvat de term zowel eigennaam als zelfstandig naamwoord (vaak afgekort tot “naamwoord”). Een eigennaam verwijst naar een specifieke entiteit, zoals Amsterdam, Joris of de Bijenkorf, en wordt meestal zonder lidwoord gebruikt. Een zelfstandig naamwoord is een algemene term voor objecten, levende wezens of begrippen, zoals tafel, hond, vriendschap of snelheid.

Naamwoorden kunnen onderling verschillen in aantal en telbaarheid. Ze kunnen telbaar zijn, zoals tafel (een tafel, twee tafels) of boek (een boek, drie boeken), maar ook ontelbaar lijken, zoals water of muziek. Ontelbare naamwoorden kunnen in zinnen vaak alleen worden uitgedrukt met hoeveelheden of met maatbegrippen (een glas water, veel muziek). Sommige zelfstandige naamwoorden hebben zowel tellende als ontellende betekenissen, afhankelijk van de context.

Meervoud wordt meestal gevormd met -en of -s (tafel → tafels, boek → boeken), terwijl er ook onregelmatige vormen bestaan (kind → kinderen, mens → mensen). Naamwoorden vormen met determiners en bijvoeglijke bepalingen noun phrases, bijvoorbeeld “een grote tafel”, “de oude stad Amsterdam”.

In zinnen kunnen naamwoorden de rol van onderwerp zijn, het lijdend voorwerp, of een ander zinsdeel (meewerkend voorwerp, voorzetselgroep). Ze kunnen verkleind of samengevoegd worden in samengestelde naamwoorden en dragen vaak een bepaald lidwoord (de/het) of een onbepaald lidwoord (een). Naamwoorden vormen daarmee de kern van veel zinsconstructies in het Nederlands.