terwijl

Terwijl is een Nederlandse voegwoord (subordinerende coniunctie) die twee bijzinnen met elkaar verbindt. Het drukt een tijdsrelatie of een tegenstelling uit tussen de handelingen of toestanden in de zinnen. Vertaalbaar is het doorgaans als "while"; wanneer de clausules een tegenstelling uitdrukken, kan "whereas" eveneens een passende vertaling zijn.

Grammaticaal volgt de bijzin na terwijl en eindigt meestal met het werkwoord van die bijzin; de hoofdzin behoudt de normale woordvolgorde. Voorbeelden helpen de structuur te illustreren: "Ik luister naar muziek terwijl ik studeer." "Zij praat rustig terwijl hij boos is." "Terwijl hij werkte, keek hij niet op."

Plaatsing en nuance: de volgorde van de clausules kan wisselen. Wanneer de bijzin voor de hoofdzin staat, volgt meestal een komma: "Terwijl hij werkte, keek hij op." In andere gevallen kan de hoofdzin eerst komen: "Ik kijk televisie terwijl ik kook." Beide vormen zijn gebruikelijk in schrift en spreektaal.

Verschil met andere tijdswoorden: "als" of "wanneer" geven meestal een algemene tijd of voorwaardelijke betekenis, terwijl "terwijl" expliciet gelijktijdigheid of tegenstelling aanduidt. In zowel geschreven als gesproken Nederlands is "terwijl" een veelgebruikt middel om twee acties of toestanden met elkaar te verbinden, zonder de volgorde van handelen te veranderen.