veranderen

Veranderen is een werkwoord in het Nederlands dat doorgaans betekent: iets van toestand, vorm of aard laten veranderen. Het kan verwijzen naar het aanpassen van plannen, meningen, gewoonten, uiterlijk of fysieke eigenschappen. In gebruik kan veranderen zowel letterlijk als figuurlijk zijn: van een trap veranderen naar een hele situatie veranderen, van mening veranderen, of het uiterlijk veranderen.

Etymologie en verwante vormen: veranderen is opgebouwd uit het voorvoegsel ver- en het basiswerkwoord veranderen? of ander? De combinatie draagt de betekenis van “anders maken” of “anders worden.” Een verwante naamwoordvorm is verandering, dat verwijst naar het proces of resultaat van veranderen. Veelvoorkomende gerelateerde vormen zijn veranderen (werkwoord), veranderd (voltooid deelwoord), veranderde (verleden tijd), en veranderlijk (adjectief).

Vervoeging en grammaticale kenmerken: veranderen is een regelmatig werkwoord in de Nederlandse vervoeging. Tegenwoordige tijd: ik verander, jij verandert, hij verandert, wij veranderen, jullie veranderen, zij veranderen. Verleden tijd: ik veranderde, jij veranderde, hij veranderde, wij veranderden, jullie veranderden, zij veranderden. Voltooide tijd: ik heb veranderd. Veranderen is meestal transitief: iemand verandert iets, maar kan ook intransitief voorkomen wanneer de toestand zelf verandert, bijvoorbeeld “de situatie verandert.”

Gebruik en nuances: veranderen wordt vaak gebruikt bij concrete aanpassingen (de plannen veranderen), maar ook bij abstracte verschuivingen (iemand verandert van mening). Veranderen heeft een sterkere connotatie van transformatie dan, bijvoorbeeld, wijzigen of aanpassen. Voor woorden die de duur of het proces aanduiden, wordt vaker verandering gebruikt, bijvoorbeeld “een langzame verandering.”

Zie ook: verandering (nominaal), veranderen (conjunctief), van gedachten veranderen.