Voedselallergieën

Voedselallergieën zijn overgevoeligheidsreacties van het immuunsysteem op bepaalde voedingsmiddelen. De meeste reacties zijn IgE-gemedieerd en ontstaan meestal binnen enkele minuten tot enkele uren na het innemen van het voedsel, maar er bestaan ook niet-IgE-gedragen allergieën die zich anders uiten. De ernst varieert van milde huidklachten tot ernstige ademhalingsproblemen en anafylaxie.

Veelvoorkomende allergenen zijn melk, ei, tarwe, soja, pinda’s, noten, vis en schaaldieren. Ook sesam en andere ingrediënten kunnen allergische reacties uitlokken. Allergenen kunnen via kruisreacties of kruisbesmetting in voeding terechtkomen. De symptomen kunnen bestaan uit netelroos, jeuk, zwelling van lippen of keel, kortademigheid, boeren of misselijkheid, en in ernstige gevallen verlies van bewustzijn.

Diagnose berust op een combinatie van medische geschiedenis, eliminatie- en provocatietesten. Huidpriktesten en bloedonderzoek voor specifieke IgE-antilichamen helpen bij het vaststellen van sensibilisatie, maar de gouden standaard blijft een gecontroleerde orale voedseluitdaging onder medisch toezicht wanneer nodig.

Behandeling richt zich op vermijden van het allergeen en het voorkomen van reacties. Voor milde symptomen kunnen antihistaminica helpen; bij ernstige of herhaalde reacties kan een epinefrine-auto-injector (adrenalinepen) noodzakelijk zijn en is spoedeisende hulp vereist. Patiënten en ouders leren een noodplan, labelcontrole, kruisbesmetting voorkomen en wanneer medische hulp in te schakelen.

Prognose verschilt per allergie. Bij veel kinderen verdwijnt melk- of ei-allergie na enkele jaren, maar sommige allergieën blijven lifelong. Preventieve maatregelen variëren; recente richtlijnen pleiten voor gecontroleerde vroegtijdige introductie van potentieel allergene voedingsmiddelen bij jonge kinderen onder toezicht om het risico op allergieën te kunnen verminderen. In school- en zorginstellingen geldt meestal een actieplan en duidelijke communicatie over allergenen.

---