allergieën

Allergieën zijn een overmatige reactie van het immuunsysteem op stoffen die normaal gesproken onschadelijk zijn, de zogenoemde allergenen. Bij een allergie maakt het lichaam specifieke IgE-antilichamen aan tegen het allergeen. Bij blootstelling komen mestcellen in actie en komen mediatoren zoals histamine vrij, wat klachten veroorzaakt in huid, luchtwegen en soms andere organen.

Veelvoorkomende allergenen zijn pollen van bomen en grassen, schimmels, huisstofmijt en huidschilfers van huisdieren (bijvoorbeeld kat en hond). Ook voedselallergenen komen veel voor, zoals pinda’s, noten, melk, ei, tarwe, soja en vis of schaaldieren. Daarnaast kunnen geneesmiddelen en sommige stofgroepen allergische reacties oproepen. Er bestaan IgE-gemedieerde en niet-IgE-gemedieerde reacties.

Symptomen variëren van mild tot levensbedreigend: niezen, loopneus, jeukende ogen, huidklachten zoals uitslag of eczeem, urticaria, zwelling en hoesten of kortademigheid. Ernstige reacties kunnen leiden tot anafylaxie, een medisch spoedeisende situatie.

Diagnose gebeurt via medische geschiedenis, blootstelling en tests zoals huidpriktesten of bloedonderzoek naar specifieke IgE. Soms is een gecontroleerde voedseluitdaging nodig.

Behandeling richt zich op vermijden van bekende allergenen en symptoomcontrole: antihistaminica, intranasale of inhalatoire corticosteroïden, en bij aanwezigheid van luchtwegreductie bèta-2-agonisten of andere medicatie. Voor personen met risico op ernstige reacties kan een adrenaline-autoinjector worden voorgeschreven. Allergie-immunotherapie kan voor geselecteerde allergenen helpen.

Prognose verschilt per allergie; sommige kindervoorwaarden verdwijnen met de leeftijd, andere blijven. Preventie omvat het vermijden van bekende allergenen en het hebben van een noodplan bij ernstige reacties, met voorlichting aan patiënt en omgeving.