vermijden

Vermijden is een Nederlands werkwoord dat betekent dat iemand actief probeert iets te voorkomen of uit de weg te gaan. Het kan slaan op concrete situaties, zoals drukte, gevaren of onaangename verplichtingen, maar ook op abstracte zaken zoals het vermijden van conflicten of teleurstellingen. Vermijden impliceert meestal een weloverwogen keuze en planning om een bepaald onderwerp of ervaren toestand te vermijden.

Vormelijk gezien is vermijden een onregelmatig werkwoord in de verleden tijd. Tegenwoordige tijd: ik vermijd, jij vermijdt, hij vermijdt; wij vermijden, jullie vermijden, zij vermijden. Verleden tijd: ik vermeed, jij vermeed, hij vermeed; wij vermeedden, jullie vermeedden, zij vermeedden. Voltooid deelwoord: vermeden. Het voltooid deelwoord wordt gebruikt met hebben: bijvoorbeeld ik heb de drukte vermeden.

Vermijden wordt vaak gebruikt met de structuur het vermijden van + zelfstandig naamwoord, zoals het vermijden van risico's, of met een bijzin zoals om te vermijden dat... Voorbeelden: ik probeer de drukte te vermijden; bedrijven proberen verliezen te vermijden; sommigen vermijden moeilijke vragen. Vermijding kan leiden tot minder stress en risico’s, maar ook tot gemiste kansen en beperkte ervaringen. In psychologie wordt vermijding soms aangeduid als vermijdingsgedrag, een strategie waarbij een individu ontwijking zoekt bij bedreigende stimuli.

Etymologisch komt het woord van het prefix ver- en het werkwoord mijden, wat zo veel betekent als buiten de deur houden of ontwijken. De bijbehorende noun vorm is vermijding. Verwante termen zijn onder meer ontwijking en ontduiking. Vermijden wordt in verschillende contexten toegepast, van dagelijks taalgebruik tot risicomanagement en psychologische literatuur.