Magnesiumstoornissen

Magnesiumstoornissen verwijzen naar afwijkingen in het magnesiummetabolisme, meestal onderverdeeld in hypomagnesiëmie (laag magnesium in het bloed) en hypermagnesiëmie (hoog magnesium in het bloed). Magnesium is een essentieel mineraal dat betrokken is bij talrijke enzymatische reacties, zenuw- en spierfunctie, en bot- en hartgezondheid.

Hypomagnesiëmie ontstaat vaak bij ondervoeding of malabsorptie, chronisch alcoholgebruik, diarree of andere gastro-intestinale verliezen, en door medicijnen zoals diuretica, cisplatine of langdurig gebruik van protonpompremmers. Symptomen variëren van spierkrampen, tremor, prikkelbaarheid en vermoeidheid tot ernstigere verschijnselen zoals neuropsychiatrische klachten, aritmieën en convulsies bij ernstige deficiëntie. De diagnose gebeurt meestal via metingen van serum magnesium, wat soms niet de totale lichaamsspiegels weerspiegelt. Behandeling hangt af van de ernst: milde gevallen kunnen met orale magnesiumsupplementen worden gecorrigeerd, terwijl ernstige deficiëntie intravenieus magnesiumsulfaat kan vereisen en onderliggende oorzaken behandeld moeten worden. Nierfunctie-monitoring is daarbij van belang.

Hypermagnesiëmie kan ontstaan bij verminderde uitscheiding door nierfalen, overmatige magnesiuminname (supplementen of bepaalde medische producten) of iatrogene toediening, zoals bij zwangeren die magnesiumsulfaat krijgen bij pre-eclampsie/eclampsie. Symptomen zijn onder meer misselijkheid, warmtegevoel, bloeddrukdaling, verminderde reflexen, spierzwakte en mogelijk bradycardie of hartstilstand bij ernstige gevallen. Diagnose gebeurt via serum magnesium en behandeling bestaat uit stoppen van de magnesiuminname, toediening van calciumgluconaat als antidotum en ondersteunende zorg; ernstige gevallen kunnen dialyse vereisen.

Risicogroepen zijn onder meer oudere volwassenen, mensen met nier- of leverfunctiestoornissen, alcoholgebruikers en patiënten met absorptieverstoringen. Een gevarieerd dieet met noten, zaden, volkoren producten, groene bladgroenten en vis levert doorgaans voldoende magnesium; bij verdenking van verstoringen is medisch advies aanbevolen.