lichtontsteking

Lichtontsteking is een niet-specifieke, medische term die verwijst naar ontstekingen die optreden als gevolg van blootstelling aan licht. Het is geen eenduidige diagnose, maar een verzamelnaam die gebruikt wordt voor inflammatoire reacties die door licht worden uitgelokt, met name in de huid (photodermatitis) en de ogen (photokeratitis en photoconjunctivitis). De term kan ook gebruikt worden wanneer fotosensibiliserende stoffen of medicijnen een reactie op licht veroorzaken.

Oorzaken en mechanismen

Lichtontsteking kan ontstaan door ultraviolette straling (UV-A en UV-B), zichtbaar licht of infrarood licht. De reactie kan direct door het licht worden veroorzaakt of verergerd raken door huid- of oogweefselbeschadiging. Photosensibiliserende medicijnen, kruiden en chemische stoffen kunnen de gevoeligheid voor licht vergroten, waardoor ook normale blootstelling een ontstekingsreactie kan uitlokken. Beroepsmatige en recreatieve blootstelling aan fel zonlicht of kunstmatige UV-bronnen kan een rol spelen.

Symptomen

Bij de huid kunnen roodheid, zwelling, jeuk, pijn en, bij ernstiger reacties, blistering optreden. Bij ogen is pijn bij fel licht (fotofobie), tranende ogen, een prikkelend of branderig gevoel en wazig zicht mogelijk. De ernst varieert van mild tot ernstig en hangt af van de oorzaak en de mate van blootstelling.

Diagnose en behandeling

De diagnose is meestal klinisch en gebaseerd op de voorgeschiedenis van blootstelling aan licht. Voor huidontsteking kan dermatologisch onderzoek en mogelijk patchtests worden uitgevoerd. Voor oogontsteking is een oogartsconsult aangewezen, met een oftalmologisch onderzoek zoals een slit-lamponderzoek. Behandeling omvat het vermijden of beperken van lichtblootstelling, zonbescherming (breed-spectrum zonnebrandcrème, UV-werende kleding, zonnebril met UV-bescherming) en lokale therapie zoals milde tot matige corticosteroïden voor huidontstekingen en kunsttranen of verzachtende oogdruppels voor oculare klachten. Ernstige gevallen vereisen professionele medische zorg.

Preventie en prognose

Voorkomen is beter dan genezen: beschermende maatregelen bij zonlicht en andere lichtbronnen, en het vermijden van fotosensibiliserende medicatie indien mogelijk. De meeste milde gevallen verbeteren binnen enkele dagen tot weken; ernstigere of terugkerende vormen kunnen langer aanhouden en vereisen vervolgbehandeling. Bij twijfel of aanhoudende klachten altijd medische hulp zoeken.