voorgeschiedenis

Voorgeschiedenis is een term uit de historiografie die verwijst naar de periode of de gebeurtenissen die voorafgaan aan de hoofdonderwerpen waarover men schrijft of denkt. Het kan slaan op de context, oorzaken en vroegere ontwikkelingen die hebben geleid tot een bepaalde gebeurtenis, instelling of periode. Zo kan de voorgeschiedenis van een land, een institutio oder een project de imperfecte beginsituatie schetsen die nodig is om het daarna optredende fenomeen te begrijpen.

Het begrip verschilt van voorgeschiedenis in algemene zin en van prehistorie. Geschiedenis richt zich op wat gedocumenteerd is en wat als vervolgens opgetekend en geanalyseerd wordt. Voorgeschiedenis daarentegen omvat wat eraan voorafging, inclusief gebeurtenissen of processen die mogelijk niet systematisch zijn vastgelegd. In archeologie wordt vaak gesproken van prehistorie of protohistorie; voorgeschiedenis kan, afhankelijk van context, beide begrippen omvatten maar wordt vaak breder toegepast op de contextuele aanloop.

Voorbeelden uit diverse domeinen illustreren het gebruik van de term. De voorgeschiedenis van een land kan de koloniale ervaringen, migratiegolven en sociale veranderingen omvatten die leiden tot de huidige staat. De voorgeschiedenis van een bedrijf omvat oprichtingsstory, experimenten en mislukte ventures die tot de formele oprichting hebben geleid. Bij culturele werken verwijst voorgeschiedenis naar de contextuele achtergrond en ontwerpkeuzes voorafgaand aan het eindresultaat.

Onderzoeksmethoden voor voorgeschiedenis variëren per onderwerp. Archiefonderzoek, mondelinge geschiedenis en analyse van materiële bronnen spelen een rol, net als literatuur uit de relevante periode. Soms blijft een deel van de voorgeschiedenis inferentieel en onderwerp van debat.