bronnen

Bronnen, meervoud van bron, is een term met verschillende betekenissen in het Nederlands. In de hydrologie en geografie verwijst een bron naar een plek waar water uit de ondergrond naar het oppervlak komt, bijvoorbeeld een natuurlijke bron of een boorgat. Bronnen kunnen natuurlijk voorkomen zijn of door mensen zijn aangelegd. In figuurlijke zin is een bron ook de oorsprong of oorzaak van iets, zoals de bron van informatie.

In onderzoeks- en communicatiepraktijk verwijst een bron naar iemand, document of organisme dat informatie levert. Bronvermelding is essentieel om feiten te kunnen verifiëren. Bronnen kunnen primair zijn (originele data, getuigenissen) of secundair (interpretaties of analyses van primair materiaal); soms worden ze aangeduid als tertiaire bronnen (encyclopedieën, overzichtswerken). De betrouwbaarheid hangt af van factoren zoals autoriteit, publicatieplaats, datum en mogelijke belangen.

Bronnenkritiek is de methode om bronnen te beoordelen op betrouwbaarheid en relevantie. Belangrijke vragen zijn wie de bron heeft gemaakt, waarom, wanneer en onder welke omstandigheden. Ook de authenticiteit, context en mogelijke vooringenomenheid spelen een rol. Bij historisch onderzoek en wetenschappelijke studie wordt aangeraden om meerdere bronnen te raadplegen en waar mogelijk te trianguleren.

Etymologisch gezien stamt het woord bron uit het Oudnederlands en verwante talen en verwijst doorgaans naar het begin of de oorsprong van iets. In veel vakgebieden bepaalt men wat als betrouwbare bron geldt aan de hand van afgesproken normen en methoden.