natuurlijke

Natuurlijke is een bijvoeglijk naamwoord in het Nederlands, afgeleid van natuur. Het verwijst naar wat behoort tot of kenmerkend is voor de natuur, of naar iets dat als natuurlijk wordt beschouwd. De vorm wordt vooral gebruikt als attributief bijvoeglijk naamwoord vóór een zelfstandig naamwoord, en hij stemt mee met getal en soort van het zelfstandig naamwoord: bijvoorbeeld in de zinnen de natuurlijke bronnen, de natuurlijke omgeving, en natuurlijke processen.

Etymologie en verwantschap: natuurlijke is afkomstig van natuur en de achtervoegsels die bijvoeglijke woorden vormen in het Nederlands. Het woord heeft een nauw verwante betekenis in andere Germaanse talen en in de filosofische en wetenschappelijke terminologie, waar vaak ook termen als natural/ nature terug te vinden zijn, zoals natural law (natuurrecht) en natural selection (natuurlijke selectie).

Gebruik en betekeniskaders: in wetenschappelijke en alledaagse taal duidt natuurlijke vaak op wat onbewust, chemisch of biologisch in de orde van de natuur voorkomt. Voorbeelden zijn natuurlijke bronnen, natuurlijke omstandigheden en natuurlijke omgeving. In de biologie speelt het begrip natuurlijke selectie een centrale rol, als aanduiding van evolutieprocessen die niet kunstmatig worden aangestuurd. In de juridische taal is het begrip natuurlijke personen onderscheidend van rechtspersonen; de term “natuurlijke persoon” verwijst naar een mens in tegenstelling tot een bedrijf of organisatie.

Natuur en tegenstellingen: in tegenstelling tot natuurlijk of natuurlijkheid wordt vaak het woord kunstmatig gebruikt om iets door menselijk ingrijpen of door menselijke middelen vervaardigd aan te geven. In het dagelijks taalgebruik heeft natuurlijk ook een informele, bevestigende betekenis zoals in “het is natuurlijk zo” ], waarbij het begrip vooral modal of evaluatief is.