persoon

Persoon is een Nederlands zelfstandig naamwoord dat verwijst naar een menselijk wezen als individu met bewustzijn, identiteit en sociale rol. Het kan zowel naar een levende persoon als naar een fictief karakter verwijzen. In formele en neutrale contexten is het basaal, terwijl andere termen als iemand of individu nuances kunnen geven.

Etymologie: het woord is afgeleid van het Latijnse persona via het OudFranstose personne, met oorspronkelijke betekenis masker of karakter. In de Middeleeuwen kwam het in het Nederlands terecht en kreeg het de huidige betekenis van een menselijk individu.

Grammatica en gebruik: het is een de-woord: 'de persoon' en 'een persoon'. Het meervoud is 'de personen' (ook te horen als 'twee personen') en in andere gevallen zonder lidwoord: 'personen' kan voorkomen in zinnen als 'Er zitten drie personen in de kamer'. Verwante termen zijn onder meer 'individu' en 'persoonlijk', terwijl 'persoonlijkheid' verwijst naar innerlijk karakter en gedrag.

Domeinen: in privacy en administratie is 'persoonsgegevens' de term voor data die naar een specifieke persoon herleidbaar zijn (bijv. naam, adres, identiteitsnummer). In rechtsfilosofie en ethiek wordt het begrip gebruikt bij kwesties over waardigheid, rechten en erkenning van de mens als subject. In literatuur en media verwijst 'de hoofdpersoon' naar het centrale karakter, terwijl 'persoon' in algemenere zin kan betekenen iemand in een bepaalde context.

Noten: behalve de algemene betekenis kan 'persoon' in figuurlijke zinnen gebruikt worden om iemands identiteit of reputatie aan te duiden, bijvoorbeeld in uitdrukkingen als "de persoon in kwestie."