vaatbaarheidsproblemen

Vaatbaarheidsproblemen verwijzen naar aandoeningen van de bloedvaten: slagaders, venen en haarvaten. Ze kunnen de bloedtoevoer naar weefsels belemmeren of de afvoer van bloed uit ledematen verstoren. Voorbeelden zijn perifere arteriële vaatziekte, spataderen, veneuze insufficiëntie, diepe veneuze trombose en aneurysma’s.

Oorzaken en risicofactoren: atherosclerose (vernauwing van slagaders), ontstekingen, stollingsstoornissen en erfelijke vaatziekten. Belangrijke risicofactoren zijn roken, diabetes, hoge bloeddruk, hoog cholesterol, obesitas en een gebrek aan lichaamsbeweging.

Symptomen variëren per aandoening. Slagadersymptomen: pijn of krampen in een ledemaat bij inspanning (claudicatie), rustpijn, koudheid of bleekheid. Veneuze aandoeningen: gespannen gevoel, vermoeide of gezwollen benen, zichtbare aderen, huidverkleuring en traag genezende wonden. Diepe veneuze trombose kenmerkt zich door plotselinge zwelling, pijn en warmte in een been, mogelijk leidend tot longembolie.

Diagnose gebeurt via lichamelijk onderzoek en beeldvorming zoals duplex-Doppler-ultrasound; CT- of MR-angiografie en bloedtesten kunnen aanvullende informatie geven.

Behandeling is gericht op de onderliggende aandoening en symptomen. Leefstijlmaatregelen (roken stoppen, regelmatige beweging, gezonde voeding) en medicatie zoals antistolling, lipidenverlagers of bloeddrukremmers. Veneuze aandoeningen kunnen met compressie, sclerotherapie of laserbehandeling worden behandeld; spataderen worden vaak op vergelijkbare wijze aangepakt. Slagaderproblemen worden vaak behandeld met endovasculaire procedures (angioplastie met stent) of bypass-operaties. Bij aneurysma’s en DVT gelden specifieke behandelrichtlijnen.

Prognose hangt af van de diagnose en tijdige behandeling; mogelijke complicaties zijn chronische pijn, huidzweren, amputatie bij ischemie, longembolie of beroerte. Preventie richt zich op leefstijl: stoppen met roken, regelmatig bewegen, en controle van bloeddruk, suiker en cholesterol.