ischemie

Ischemie is een aandoening waarbij de bloedtoevoer naar een weefsel of orgaan ernstig wordt verminderd, waardoor het weefsel onvoldoende zuurstof en voedingsstoffen ontvangt. Als de bloedstroom lange tijd uitblijft, kan cellen- en weefselbeschadiging optreden en uiteindelijk weefselsterfte optreden.

Oorzaken en vormen

Ischemie ontstaat meestal door vermindering van de arteriële toevoer door slagaderverkalking (atherosclerose), een embolie of een trombose, of door periodes van onvoldoende doorbloeding door lage bloeddruk. Het kan ook ontstaan door vasospasme of door een combinatie van deze factoren. Op basis van oorzaak en locatie worden onderscheiden coronairischemie (hart), cerebrale ischemie (hersenen), intestinale ischemie (darmen), renale ischemie (nieren) en perifere ischemie (ledematen).

Symptomen en ernst

De verschijnselen variëren per betrokken orgaan. Herzischemie kan pijn op de borst of drukgevoel geven en kan tot een hartinfarct leiden. Cerebrale ischemie veroorzaakt plotselinge uitval van een helft van het gezicht of lichaam, spraakproblemen of plotselinge verlammingen. Mirs en buikpijn bij mesenteriële ischemie, klansen van ledematen bij perifere ischemie; symptomen zijn afhankelijk van de locatie en de duur van de ischemie.

Diagnose

Diagnose berust op klinisch beeld, samen met hart- en hersentesten (ECG, bloedonderzoek), en beeldvorming zoals CT- of MRI-scan, Doppler-echografie en angiografie om de bloedstroom en vernauwingen vast te stellen.

Behandeling en prognose

Behandeling is gericht op het herstellen van de bloedstroom en het voorkomen van verdere schade. Dit kan medische therapie (antitrombotische middelen, statines, bloeddruk- en suikercontrole) omvatten en, afhankelijk van de situatie, invasieve reperfusion- of revascularisatieprocedures (bijvoorbeeld PCI of trombectomie bij beroerte). De prognose hangt af van de locatie, de duur van de ischemie en de snelheid van behandeling; snelle reperfusie verbetert de uitkomsten. Preventie richt zich op leefstijl, risicofactoren en, waar nodig, medicatie om verdere ischemieën te voorkomen.