leefstijl

Leefstijl is een verzamelterm voor de dagelijkse gewoonten en gedragingen van een persoon die samenhangen met gezondheid, ziektepreventie en welzijn. In de volksgezondheid verwijst de term vaak naar factoren die relatief beïnvloedbaar zijn door keuze of beleid, zoals voeding, lichamelijke activiteit, slaap, alcohol- en tabaksgebruik, stressmanagement en sociale relaties. Ook woon-, werk- en leefomstandigheden dragen bij aan de uiteindelijke leefstijl.

Invloed op gezondheid: een gezonde leefstijl is geassocieerd met lager risico op chronische aandoeningen (hart- en vaatziekten, diabetes type 2, bepaalde kankers), betere mentale gezondheid en een hogere levensverwachting. Omgekeerd kunnen ongezonde gewoonten leiden tot gezondheidsproblemen.

Determinanten: individuele keuzes worden gevormd door persoonlijke voorkeuren, kennis en motivatie, maar ook door omgevingsfactoren zoals beschikbaarheid van gezond voedsel, onderwijs, inkomen, cultuur en beleid. Sociaaleconomische ongelijkheid kan leiden tot verschillen in leefstijl.

Metingen en beleid: onderzoekers gebruiken vragenlijsten, biometrische metingen en samengestelde leefstijlindices om gedrag te volgen. Beleidsmaatregelen richten zich op bevordering van gezonde keuzes, bijvoorbeeld voorlichting, fiscale maatregelen, voorzieningen in de wijk, schoolprogramma's en rook- en alcoholbeleid.

Kritische noten: leefstijl is niet uitsluitend een kwestie van individuele wil; genetische factoren en oncontroleerbare omstandigheden spelen een rol. Interventies die rekening houden met omgeving en maatschappelijke structuren zijn vaak effectiever dan individuele coaching alleen.

Zie ook: Gezondheid, preventie, sociale determinanten van gezondheid, leefomgeving.