techniekgevoeligheid

Techniekgevoeligheid is een begrip uit de mens-technologie interactie dat de mate beschrijft waarin personen, processen en omgevingen gevoelig zijn voor technologische prikkels en factoren. In de context van mensen gaat het over hoe iemand reageert op technologie, zoals schermen, meldingen, complexe interfaces en digitale workflows. Bij systemen en contexten kan de term slaan op de mate waarin een product, dienst of infrastructuur afhankelijk is van technologie en vatbaar is voor storingen, snelle veroudering of veranderende omstandigheden.

Bij mensen spelen verschillende factoren een rol. Leeftijd, cognitieve belasting, motorische en zintuiglijke vaardigheden, ervaring met technologie en de kwaliteit van het ontwerp beïnvloeden de techniekgevoeligheid. Een hoge gevoeligheid kan leiden tot positieve uitkomsten (snelle adoptie, hoge betrokkenheid) maar ook tot negatieve effecten zoals technostress, afleiding of verminderde prestaties in complexe digitale omgevingen. Gebruikers kunnen een voorkeur ontwikkelen voor eenvoudige, duidelijke en consistente interfaces, terwijl anderen juist aangetrokken raken door geavanceerde functies.

Metingen van techniekgevoeligheid gebeuren vaak via vragenlijsten en usability-tests, aangevuld met observaties van gedrag. In onderzoeks- en ontwerppraktijk kan het ook gaan om fysiologische signalen zoals hartslag of huidgeleiding om stressreacties vast te stellen. Toepassingen liggen vooral in human-centered design, toegankelijke en inclusieve technologie, en beleid dat rekening houdt met diverse niveaus van techniekgevoeligheid om negatieve effecten te beperken en de bruikbaarheid te vergroten.

Kritisch gezien blijft techniekgevoeligheid een brede en soms ambigu gebruikte term. Ze overlap met technostress, digitale geletterdheid en adaptatie, waardoor duidelijke definities en contextspecifieke toepassing belangrijk blijven.