kustlandschappen

Kustlandschappen zijn de landschapsvormen langs zee- en kustlijnen, waarin de combinatie van wind, getij en sedimentatie voortdurend landschapscomponenten creëert en verandert. In België en Nederland langs de Noordzeekust, maar ook aan andere Europese kusten, komen duinen, stranden, zoutwatermoerassen, kwelders en estuaria voor, vaak met achterliggende polders en dijken die menselijke ingrepen mogelijk maken.

De belangrijkste elementen zijn duinen die zand richting zee schuiven en vastleggen, stranden met uiteenlopende sedimentaire patronen, en zoutmoerassen waar zout en zoet water elkaar ontmoeten. Getijdenvlaktes en estuaria vormen dynamische overgangszones tussen land en zee. De flora bestaat onder meer uit helmgras en andere duinplanten, terwijl talrijke vogelsoorten, zoals steltlopers en zangvogels, afhankelijk van de seizoenen aanwezig zijn.

Geografisch variëren kustlandschappen van brede zandstranden en duingordels tot kwelders langs estuaria en riviermondingen. Die landschappen zijn onderhevig aan voortdurende verschuivingen door stormen, wind en zeestroming, waardoor strand- en duinopbouw en erosie elkaar afwisselen.

Menselijke aanwezigheid is sterk verweven met kustlandschappen. Dijk- en duinbeveiliging, zandwinning en duinbeheer, gebiedsgerichte natuurbehoud en toerisme bepalen hoe kustlandschappen behouden blijven of veranderen. Veel kustgebieden maken deel uit van beschermde natuurgebieden en Natura 2000-netwerken, met aandacht voor zowel natuurwaarden als veiligheid van nabijgelegen bebouwing.

Uitdagingen zijn onder meer klimaatverandering en zeespiegelstijging, bodemdaling en toenemende behoefte aan recreatie en infrastructuur. Duurzaam beheer streeft naar een balans tussen natuurlijke dynamiek en antropogene bescherming, zodat de ecologische functies van kustlandschappen behouden blijven terwijl mensen veilig kunnen wonen en werken aan de kust.