aanwezig

Aanwezig is een Nederlands bijvoeglijk naamwoord dat “aanwezig” of “in aanwezigheid” betekent. Het duidt aan dat iemand of iets op een bepaalde plek of in een bepaalde situatie aanwezig is op een genoemd moment. Het kan verwijzen naar fysieke aanwezigheid in een ruimte (bijvoorbeeld een vergadering) of naar de aanwezigheid van informatie of elementen in een systeem of context. De tegenhanger is afwezig, wat gebrek aan aanwezigheid aangeeft.

Grondbeginselen van het gebruik: aan aanwezig wordt meestal gepaard met een koppelwerkwoord als zijn. Zo zegt men: de docent is aanwezig, de leerling is aanwezig. In attributieve positie vóór een zelfstandig naamwoord verschijnt de vorm aanwezige (enkelvoud) of aanwezigen (meervoud) als bijvoeglijk naamwoord: de aanwezige leraar, de aanwezige leerlingen. De groep die aanwezig is, kan ook als zelfstandig naamwoord worden aangeduid met de term de aanwezigen.

Naast het bijvoeglijk gebruik is er een zelfstandige vorm: aanwezigheid, die de staat van aanwezig zijn of de aanwezigheid van personen of dingen aanduidt. Verwante uitdrukkingen zijn onder meer aanwezigheidsregistratie (het registreren van aanwezigen) en aanwezigheid in een digitaal systeem (online aanwezigheid).

Contexten en nuance: in onderwijs, werk en evenementen is aanwezig zijn een centrale factor voor verantwoordelijkheden, planningen en communicatie. In digitale omgevingen kan aanwezig ook verwijzen naar een gebruiker die online is of actief is in een platform, vaak vertaald als online aanwezigheid. Het begrip heeft daarmee zowel fysieke als contextuele betekenissen, met afwezigheid als direct tegenovergestelde concept.