enkelvoud

Enkelvoud is de grammaticale term voor het getal “enkel” in talen zoals het Nederlands. Het verwijst naar de vorm van een woord die wordt gebruikt wanneer er één entiteit wordt bedoeld, bijvoorbeeld één persoon of één voorwerp. Het tegenovergestelde is meervoud, dat verwijst naar twee of meer entiteiten.

In de Nederlandse grammatica kan enkelvoud voorkomen bij zelfstandige naamwoorden, voornaamwoorden en determiners die naar één entiteit verwijzen. Het bijbehorende lidwoord en de vorm van het werkwoord stemmen vaak mee met het getal van het onderwerp. Zo heeft een enkelvoudig onderwerp meestal een enkelvoudige werkwoordsvorm, terwijl een meervoudig onderwerp een meervoudige vorm vereist. De exacte regels kunnen per woordtype verschillen, maar het basisidee is consistente afstemming op enkelvoud of meervoud.

Veel Nederlandse woorden vormen het meervoud door toevoeging van -en, -s, of door klankverandering; de enkelvoudsvorm blijft in veel gevallen onveranderd. Voorbeelden: auto → auto’s (meervoud, vaak met een apostrof ter duidelijkheid), boek → boeken, boom → bomen. Er bestaan onregelmatige meervouden, zoals kind → kinderen en man → mannen. Het onderscheid tussen enkelvoud en meervoud is fundamenteel in spelling, zinsontleding en concordantie, en blijft een centraal concept in grammatica en taalkunde.