tegenovergestelde

Het tegenovergestelde is een Nederlands zelfstandig naamwoord dat verwijst naar iets dat in betekenis, toestand of richting tegengesteld is aan iets anders. In taal- en taalkundige context wordt het vaak gebruikt als synoniem voor antoniem: een woord met de tegengestelde betekenis van een begrip. Voorbeelden zijn nacht als het tegenovergestelde van dag, koud als het tegenovergestelde van warm, of omhoog als het tegenovergestelde van omlaag.

Het woord is afgeleid van tegen- en gesteld(e), en is gesymboliseerd als letterlijk het “tegenovergestelde”. In onderwijs en lexicografie wordt het vaak gebruikt om duidelijk te maken welke eigenschap of welke richting juist het tegenovergestelde is van een bepaald woord of concept. De term kan ook ruim worden gebruikt om tegenovergestelde ideeën of posities aan te duiden.

In verschillende vakgebieden heeft het begrip verschillende nuance. In de taalkunde verwijst het meestal naar antoniemen. In de wiskunde kan men spreken van het tegenovergestelde getal, oftewel het tegengestelde getal ten opzichte van een bepaald getal bij optelling of vermenigvuldiging, afhankelijk van de context. In al deze gevallen gaat het om een duidelijk contrast met wat wordt bedoeld.

Zie ook: antoniem, tegenstelling, tegengesteld.