woordtype

Woordtype is een term uit de taalkunde die wordt gebruikt om woorden in te delen naar hun syntactische functie en vorm. In het Nederlands verwijst woordtype vaak naar de woordsoorten of delen van spraak, zoals zelfstandig naamwoord, werkwoord en andere categorieën. Een woordtype geeft aan wat een woord doet in een zin en hoe het verandert onder invloed van grammaticale context.

De belangrijkste woordtypen zijn:

- zelfstandig naamwoord, zoals boom of meisje, meestal het onderwerp of het lijdend voorwerp;

- werkwoord, zoals lopen of eten, dat tijd, aspect en actie uitdrukt;

- bijvoeglijk naamwoord, zoals groot of oud, dat eigenschappen van een zelfstandig naamwoord aangeeft;

- bijwoord, zoals snel of gisteren, dat een werkwoord, bijvoeglijk naamwoord of een ander bijwoord modificeert;

- voornaamwoord, zoals hij of het, dat een zelfstandig naamwoord vervangt;

- telwoord, zoals twee, dat aantallen of rangorde aangeeft;

- voorzetsel, zoals in of naast, dat de relatie tussen zinsdelen aangeeft;

- voegwoord, zoals en of maar, dat woorden of zinnen verbind;

- lidwoord, zoals de, het of een, dat de referentie van een zelfstandig naamwoord bepaalt;

- tussenwerpsel, zoals ach of oeps, dat emotie of reactie uitdrukt.

Woordtypen herken je aan zowel functie als vorm: morfologische markers bij werkwoorden en zelfstandige naamwoorden (bijvoorbeeld meervoud -en) en distributie in zinnen (welke zinsdelen ze kunnen koppelen of vervangen). Open klassen zoals zelfstandig naamwoord, werkwoord, bijvoeglijk naamwoord en bijwoord veranderen vaak door nieuwe woorden op te nemen; gesloten klassen zoals voornaamwoord, voorzetsel, voegwoord, lidwoord en tussenwerpsel bestaan doorgaans uit een relatief vast repertorium.