zeestroming

Zeestroming is de grootschalige horizontale beweging van zeewater over lange afstanden in de oceanen. Ze ontstaan door een combinatie van windstress op het oppervlak, het Coriolis-effect door de draaiing van de aarde en verschillen in temperatuur en zoutgehalte die leiden tot dichtheidsgradiënten. Oppervlaktestromingen bewegen water dicht bij het oppervlak en worden vooral aangedreven door de wind. Diepe stromingen ontstaan uit thermohaline processen waarbij watermassa’s met verschillende temperatuur en zoutgehalte zich verplaatsen, wat bijdraagt aan de wereldwijde thermohaliene circulatie.

Typen stromingen verklaren de grote variatie in beweging: oppervlakte-stromingen vormen gyres in elk oceaanbekken; diepere stromingen transporteren water over grotere diepte en vormen samen met oppervlaktestructuren een continu proces dat de globale oceaanpomp aandrijft. Regionale fenomenen zoals upwelling langs de westkust van Zuid-Amerika, West-Afrika en andere kusten brengen voedzame水stoffen naar het oppervlak; downwelling treedt op wanneer water naar dieper gelegen lagen zinkt.

Voorbeelden van bekende zeestromingen zijn de Gulf Stream en de Kuroshio-stroom in de Noordelijke Pacifische en Atlantische Oceaan, de Benguelastroom langs de zuidwestkust van Afrika, en de Antarctische Circumpolaire Stroom. Deze stromingen beïnvloeden klimaatpatronen door warmte- en voedingsstoffenverdeling en hebben invloed op mariene ecosystemen, scheepvaart en kustlandschap.

Observatie en studie gebeuren met satellietmetingen van zeehoogte, boeien en drijvers, en onderwaterinstrumenten zoals Argo-netten. In klimaatmodellen spelen zeestromingen een essentiële rol bij het simuleren van regionale en mondiale klimaattoestanden.