zeespiegelstijging

Zeespiegelstijging is de wereldwijde toename van het gemiddelde zeeniveau, die vooral het gevolg is van klimaatverandering. De stijging heeft gevolgen voor kustgebieden, infrastructuur en ecosysteemdiensten en verloopt niet overal even snel.

Oorzaken van zeespiegelstijging zijn onder meer de thermische uitbreiding van warm water, waardoor zeewater in volume toeneemt, en het massaverlies van landijs en gletsjers. Smelten van Groenland en het Antarctische continent draagt aanzienlijk bij aan hogere zeespiegels, terwijl smeltwater uit kleinere gletsjers wereldwijd optelt bij het totale niveau. Daarnaast kan regionale oceanische circulatie de lokale stijging beïnvloeden.

Metingen tonen een voortdurende stijging sinds het begin van de satellietmeting in de jaren negentig. Globaal gemeten stijgt het zeeniveau in ongeveer enkele millimeters per jaar, met regionale variatie. Langetermijntrends blijven betrouwbaarder waar longitudinale metingen via tide gauges en satellieten elkaar bevestigen.

Regionale variatie is aanzienlijk. Stijgingen zijn vaak hoger richting de polen en langs bepaalde kustlijnen door oceaanstromingen en sedimenttoestand. Dalen onderliggend door bodemdaling of landverval kan de lokale impact versterken, bijvoorbeeld in deltadatabases en op laaggelegen eilanden.

Toekomstige aanpassingen zijn afhankelijk van emissies en het gedrag van Antarctische en Groenlandse massa-uitscheiding. Officiële prognoses voor 2100 variëren, maar vrijwel alle scenario’s voorspellen een verdere stijging. Hogere waarden zijn mogelijk als snelle ijsverliesprocessen doorwerken. De implicaties omvatten toenemende kustoverstromingen, erosie, zoutwaterintrusie in drinkwater en schade aan infrastructuur en habitats.

Beheermaatregelen richten zich op versterking van dijken, natuurgerichte kustbescherming, ruimtelijke planning en vroegtijdige waarschuwing om risico’s te beperken en adaptatie mogelijk te maken.