Vitamindefizite

Vitamindefizite zijn tekorten aan één of meer essentiële vitamines. Ze ontstaan door onvoldoende inname, verminderde opname in de darmen, verhoogde behoefte of aandoeningen die de voorraad en het transport in het lichaam beïnvloeden. De verschijnselen variëren per vitamine en kunnen lichamelijke, cognitieve en neurologische functies raken.

Enkele tekorten komen vaker voor: vitamine D, B12 en folaat (vitamine B9). Vitamine A en C komen vooral voor bij bevolkingsgroepen met beperkte voeding of malabsorptie. Risicogroepen zijn oudere mensen, veganisten, zwangeren, mensen met chronische darmziekten en langdurig alcoholmisbruik. Sommige medicijnen, zoals metformine en bepaalde antacida, kunnen het risico verhogen.

Symptomen hangen af van de ontbrekende vitamine. Vitamine D-tekort kan leiden tot botpijn en osteomalacie bij volwassenen of rachitis bij kinderen; B12- of folaatdeficiëntie veroorzaakt bloedarmoede en neurologische klachten; vitamine A-deficiëntie kan nachtblindheid geven; vitamine C-deficiëntie kan scheurbuik veroorzaken. Algemeen kunnen vermoeidheid, spierzwakte en ontstekingsverschijnselen optreden, afhankelijk van de stof.

Diagnostiek is gebaseerd op klinische verdenking en bloedonderzoek naar vitamineconcentraties en functionele markers, eventueel aangevuld met aanvullende tests. Behandeling omvat meestal orale supplementen en dieetveranderingen; bij malabsorptie kunnen injecties of intraveneuze toediening nodig zijn. Preventie draait om een gevarieerd en uitgebalanceerd dieet, voedselverrijking en gericht screenen bij risicogroepen. Regelmatige opvolging door een arts kan nodig zijn om de vitale tekorten tijdig te herkennen en te corrigeren.