Mictie

Mictie, ook wel urineren genoemd, is het proces waarbij urine uit de blaas wordt verwijderd. In medische termen beschrijft het zowel de opslag van urine als het legen van de blaas. Het proces kent twee fasen: een opslagfase waarin urine wordt vastgehouden en een lege fase waarin urine via de urethra naar buiten stroomt.

Belangrijke onderdelen van de mictie zijn de blaas (vesica urinaria), het detrusormuscle, de interne sfincter (onbewuste sluitspier) en de externe sfincter (bewuste, skeletspierspanning). De blaaswand bevat receptoren die rek reageren wanneer deze vol raakt. Tijdens opslag blijft de detrusor ontspannen en de interne sfincter aangespannen, zodat urine niet uitlekt.

Zenuwstelsel en controle: de opslagfase wordt gestuurd door het sympathische zenuwstelsel (hypogastrische zenuw), dat de detrusor ontspant en de interne sfincter laat sluiten. De somatische zenuwen (pudendaal) houden de externe sfinter onder wilskracht dicht. Bij mictie activeert het parasympathische systeem via de bekkenzenuw de detrusorcontractie en laat de interne sfincter ontspannen. Het pontijn mictiecentrum in de hersenstam coördineert de overgang tussen opslag en lediging, terwijl de cortex vrijwillige controle mogelijk maakt.

Proces: bij voldoende vulling en passend moment trekt de detrusor samen en ontspannen de sfinters, waardoor urine via de urethra ventileert. De urinestroom wordt geregeld door de combinatie van musculaire contracties en sfinctercontrole, onder invloed van eerder genoemde zenuwen en hersenstamstructuren.

Klinische aspecten: veelvoorkomende mictiegerelateerde aandoeningen zijn onder meer urine-incontinentie, urineretentie, dysurie (pijn bij plassen), nocturie en urge-incontinentie. Leeftijd, neurologische aandoeningen en urogenitale anatomische veranderingen kunnen de mictie beïnvloeden.