Degeneratief

Degeneratief is een term uit de geneeskunde en biologie die verwijst naar processen waarbij weefsels of organen geleidelijk in structuur en functie achteruitgaan. In dit gebruik beschrijven artsen en onderzoekers aandoeningen of veranderingen die gepaard gaan met progressieve verzwakking of verlies van cel- of orgaanfunctie. Degeneratieve aandoeningen kunnen voorkomen in verschillende systemen van het lichaam en hebben vaak een combinatie van genetische factoren, veroudering en omgevingsinvloeden als bijdragende oorzaken.

Veelvoorkomende voorbeelden zijn neurodegeneratieve ziekten (zoals Alzheimer- en Parkinson-ziekte), degeneratieve aandoeningen van het bewegingsapparaat (artrose, degeneratieve wervelkolomaandoeningen), en degeneratieve spierziekten. In veel gevallen is de aandoening progressief en leidt tot toenemende beperkingen in dagelijkse activiteiten. Veroudering zelf wordt ook als een vorm van degeneratie beschouwd, omdat de structurele en functionele reserves van cellen en weefsels afnemen naarmate men ouder wordt.

Oorzaken en mechanisme: degeneratie kan ontstaan door genetische aanleg, metabole stoornissen, chronische ontsteking, weefselbeschadiging door trauma of ischemie, of een combinatie daarvan. Histologisch kunnen degeneratieve veranderingen bestaan uit celverlies, atrofie, misvormingen van weefsels, en ophoping van abnormale eiwitten in bepaalde aandoeningen.

Dankzij diagnostiek zoals klinische evaluatie en beeldvorming (bijv. MRI/CT) en soms laboratoriumtesten wordt de aard en ernst van degeneratieve processen vastgesteld. Behandeling richt zich doorgaans op het verlichten van symptomen, het vertragen van progressie waar mogelijk, en het behouden of verbeteren van de functionele capaciteit door revalidatie, pijnstilling en leefstijlaanpassingen. Bij veel degeneratieve aandoeningen is genezing niet mogelijk; de aanpak is gericht op kwaliteit van leven en ondersteunende zorg.