voedselselectie

Voedselselectie is het proces waarbij een individu of populatie voedingsmiddelen kiest uit het beschikbare aanbod. Het bepaalt in belangrijke mate wat er uiteindelijk gegeten wordt en is van belang in studies naar dier- en menselijke voeding, landbouw en ecologie. Het onderwerp komt terug in voedingskunde, gedragsekologie en voedingsbeleid.

Selectie kan actief plaatsvinden, doordat een organisme doelbewust bepaalde voedingsmiddelen kiest, maar ook passief, doordat het aanbod de keuzemogelijkheden vergroot of beperkt. Factoren die een rol spelen zijn onder meer energiewaarde en macronutriëntenverhouding, smaak en geur, textuur, temperatuur, toxiciteit en de energiekost van verzamelen of eten. Ook leren, ervaring, seizoen en sociale factoren kunnen meespelen.

Bij dieren wordt vaak gekeken naar selectiviteit ten opzichte van beschikbaar voedsel: welke prooi- of plantensoorten voorkeur genieten en hoe dit samenhangt met voedingswaarde en risico’s zoals predatie. Bij mensen spelen naast fysiologische behoeften ook culturele, sociale en economische invloeden een cruciale rol.

Onderzoeksmethoden omvatten observaties, eetregistraties en gecontroleerde voedselselectietests. Kwantitatieve maten zoals de Ivlev-index en Manly’s alfa worden gebruikt om de voorkeur ten opzichte van beschikbaarheid te kwantificeren.

Toepassingen van kennis over voedselselectie liggen in het verbeteren van diëten en volksgezondheid, diervoeding en landbouwbeheer. In de ecologie helpt het begrip van selectie bij het bestuderen van voedselwebben en populatiedynamiek.