malnutriëring

Malnutriëring is een verzamelnaam voor ondervoeding en micronutriëntendeficiënties die ontstaan door ontoereikende inname, verminderde opname of verhoogde behoefte. Het omvat zowel energie- en eiwitgebrek (ondervoeding) als tekort aan vitaminen en mineralen. De aandoening kan leiden tot verlies van lichaamsgewicht, vertraagde groei bij kinderen en een verhoogde kwetsbaarheid voor infecties. De ernst varieert van mild tot ernstig.

Acute malnutriëring wordt gekenmerkt door snel gewichtsverlies en kan leiden tot ernstige ondervoeding (SAM) met significant wasting en soms oedeem. Chronische malnutriëring ontstaat door langdurig gebrek aan nutriënten en draagt bij aan stunting, wat de lengtegroei en cognitieve ontwikkeling kan beperken. Daarnaast kunnen micronutriëntdeficiënties optreden, zoals ijzerdeficiëntie (bloedarmoede), jodiumdeficiëntie (creëert cretinisme bij kinderen), vitamine A-tekort en zinktekort.

Oorzaken zijn onder meer armoede en voedselonzekerheid, ontoereikende diversiteit van de voeding, slechte voedingspraktijken, infecties en aandoeningen die de opname belemmeren, en verhoogde behoefte tijdens groei of zwangerschap. Malnutriëring komt wereldwijd voor, vooral in lage- en middelinkomenslanden en onder kwetsbare bevolkingsgroepen, zoals jonge kinderen en ouderen.

Diagnose en monitoring maken gebruik van anthropometrische metingen zoals gewicht-for-lengte/gewicht-for-leeftijd en lengte-for-leeftijd, vaak aangevuld met MUAC (mid-upper arm circumference). Klinische tekenen en laboratoriumtests geven aanvullende informatie over specifieke micronutriëntdeficiënties en complicaties.

Behandeling van severe acute malnutrition (SAM) gebeurt doorgaans via community-based management (CMAM) met therapeutische voeding zoals RUTF, medische zorg en behandeling van infecties; patiënten met complicaties worden opgenomen in een ziekenhuis. Voor moderate acute malnutrition (MAM) gelden aanvullende voedingen en monitoring. Preventie richt zich op exclusieve borstvoeding tot zes maanden, een diverse en voedzame voeding, voedselzekerheid, fortificatie en gerichte micronutriënten-suppletie, waaronder ijzer, vitamine A en jodium. Wereldwijd blijft malnutriëring een belangrijke oorzaak van morbiditeit en mortaliteit, vooral bij kinderen onder vijf jaar.