mineralen

Mineralen zijn natuurlijke, anorganische vaste stoffen met een specifieke chemische samenstelling en een kristallijne structuur. Ze vormen de bouwstenen van gesteenten en komen in vrijwel alle geologische omgevingen voor, van diepe mantel tot aardoppervlak.

Op basis van chemische samenstelling worden mineralen onderverdeeld in verschillende groepen. Silikaten vormen de grootste groep en omvatten mineralen zoals kwarts, veldspaat en mica, waarin silici- en zuurstofatomen in SiO4-tetraëders zijn gerangschikt. Niet-silikaten bestaan uit mineralen als calciet (kalksteen), haliet (natriumchloride), gips, pyriet, hematiet en apatiet. Ook zuivere elementen zoals goud en koper komen voor als native elementen.

Mineralen ontstaan door diverse processen. Ze kunnen kristalliseren uit afkoelende vloeistoffen in magma, neerslaan uit waterige oplossingen, of onder hoge druk en temperatuur transformeren in metamorphe omgevingen. Biologische processen kunnen sedimenttaken beïnvloeden en zo bijdragen aan mineraalvorming, bijvoorbeeld bij kalksteen uit schelpen.

Belangrijke eigenschappen voor identificatie zijn onder meer hardheid (Mohs-schaal), kleur, glans, streepkleur, breuk of scheiding (cleavage) en dichtheid. Deze eigenschappen bepalen hoe mineralen worden toegepast en gewonnen, en vormen de basis van veld- en laboratoriumanalyse.

Mineralen hebben zowel economische als wetenschappelijke betekenis. Ze vormen ertsen voor de winning van metalen (ijzer, koper, nikkel, aluminium), leveren bouwmaterialen (kalksteen, kwartszand), en dienen als edelstenen en half-edelstenen (diamant, saffier). In de studie van aardlagen en bodemprocessen spelen mineralen een centrale rol bij het begrijpen van geologische geschiedenis en materiaaltoepassingen.