waaronder

Waaronder is een samengesteld betrekkelijk voornaamwoord in het Nederlands dat letterlijk “onder welke” betekent. Het wordt gebruikt om leden van een eerder genoemd geheel aan te duiden en er een betrekkelijke bijzin aan te koppelen. Het geeft aan welke onderdelen van de groep inbegrepen zijn of extra aandacht krijgen.

Het komt meestal na een opsomming of een verwijzing naar een groep voor. De bijzin die volgt geeft vervolgens een nadere toelichting op een of meer leden van die groep. Typische zinsconstructie is: een hoofddeel, gevolgd door een komma en de bijzin met het betrekkelijk woord waaronder: bijvoorbeeld “Er waren meerdere landen, waaronder Nederland.” De vorm wordt vaak ingezet in formele of schriftelijke teksten om specificiteit te bieden zonder een aparte reeks voorbeelden uit te spreken.

Grammaticaal gezien is het een betrekkelijk voornaamwoord dat samenhangt met een voornaamwoordelijke verwijzing in de hoofdzin. Het kan betrekking hebben op personen of op dingen, afhankelijk van de context. Hoewel het gebruikelijk is in formele stijl, wordt het ook in alledaagse taal aangetroffen. In sommige gevallen kan men ook “onder wie” gebruiken wanneer men nadrukkelijk naar personen verwijst; “waaronder” fungeert dan als een algemene, doorgaans passender vorm voor meerdere antecedenten.

Voorbeelden illustreren het doel: “De deelnemers, waaronder de voorzitter en de secretaris, hebben gestemd.” “Veel Europese landen, waaronder Frankrijk en Duitsland, steunen het voorstel.” Een alternatief in sommige zinswendingen is “inclusief” of herhaling van de genoemde exemplaren, afhankelijk van de gewenste nadruk en flow van de zin.