Zuivelproductie

Zuivelproductie is het geheel van processen waarmee melk en melkproducten worden geproduceerd en veredeld voor consumptie. De keten omvat zowel de melkveehouderij die melk levert als de zuivelindustrie die melk omzet in houdbare producten zoals melk, yoghurt, kaas en boter. Melk komt vooral van koeien, maar ook van geiten en schapen.

In de melkveehouderij staan dierenwelzijn, voeding en gezondheid centraal. Melk wordt dagelijks gemolken, gecontroleerd op kwaliteit en hygiëne, en koel bewaard. Via gekoelde transportmiddelen verloopt de aanvoer naar zuivelbedrijven waar de melk verder wordt verwerkt en gecontroleerd volgens strikte voedselveiligheidsregels.

In de verwerking wordt melk meestal eerst ontvangen, gereinigd en gestandaardiseerd naar gewenste vetpercentages. Daarna volgt vaak homogenisatie om de vetdruppels te verdelen en pasteurisatie om ziekten te elimineren. Na deze basisbehandeling kan melk direct worden verkocht of verder worden gebruikt voor producten zoals room, yoghurt, kaas, boter en melkpoeder.

Specifieke producten ontstaan door aanvullende processen. Kaas wordt gemaakt met stremsel en verzuuringsmiddelen en rijpt daarna in gecontroleerde omstandigheden. Yoghurt ontstaat door fermentatie met melkzuurbacteriën. Boter ontstaat door kloppen van room en melkpoeder wordt vervaardigd via verdamping en droging. Reststromen worden soms hergebruikt voor diervoer of verdere verwerking.

Kwaliteit en veiligheid worden bewaakt met systemen zoals HACCP, traceerbaarheid en regelmatige melkcontroles. De sector heeft aandacht voor duurzaamheid, waaronder energiebesparing, watergebruik en uitstootreductie, binnen de kaders van nationale en EU-regelgeving. Trends betreffen onder meer biologische en regionale producten, innovatie in verpakkingen en digitalisering.