Bodemleven

Bodemleven verwijst naar alle levende organismen die in de bodem voorkomen. De belangrijkste componenten zijn micro-organismen zoals bacteriën en schimmels, aangevuld met archaea en protozoa, en een divers scala aan bodemfauna zoals nematoden, microarthropoden en grotere organismen als regenwormen. Deze organismen vormen samen een complex voedselweb en voeren cruciale processen uit die de bodemkwaliteit bepalen. Het grootste deel van het bodemleven bevindt zich in de bovenste lagen waar organisch materiaal beschikbaar is.

Belangrijke functies van bodemleven zijn onder meer de afbraak van organisch materiaal en de mineralisatie van voedingsstoffen zoals stikstof en fosfor, wat plantenvoeding mogelijk maakt. Microbiële activiteit reguleert koolstof- en stikstofcycli en draagt bij aan de vorming van humus en aan de bodemstructuur. Regenwormen en andere bodemdieren verbeteren de structuur door mengen en doorwerking van poriën, wat waterinfiltratie en waterretentie bevordert. Het bodemleven levert ook ziekteonderdrukking en draagt bij aan veerkracht tegen klimatologische stress.

Diversiteit en relaties: veel bodemorganismen leven in symbiose met planten, bijvoorbeeld mycorrhizale schimmels die plantwortels helpen bij opname van water en mineralen. Voedselnetwerken in de bodem zorgen voor de afgifte van nutriënten en kunnen de gezondheid van gewassen ondersteunen. Het bodemleven reageert snel op veranderingen in landgebruik en bemesting, waardoor het een belangrijke indicator is voor bodemgezondheid.

Beïnvloedende factoren en beheer: bodemleven wordt beïnvloed door pH, vocht en temperatuur, evenals door organische stof- en voedingsstoftoegang. Agrarische praktijken zoals intensieve bewerking, drainage en chemische input kunnen het benniveau verlagen. Duurzaam bodembeheer, waaronder gewasrotatie, bodembedekking, minimale bodembewerking en toevoeging van organische stof, stimuleert biodiversiteit en bodemgezondheid.

Onderzoek en evaluatie: studie van bodemleven gebeurt via microbiële metingen (biomassa, DNA-metingen) en faunale tellingen (aantallen regenwormen en nematoden). Gezonde bodems tonen hogere biodiversiteit, robuuste structuur en veerkracht tegen omgevingsstress.