zelfzorgmaatregelen

Zelfzorgmaatregelen zijn handelingen die mensen zelf ondernemen om hun gezondheid te behouden, ziekten te voorkomen, symptomen te beheersen en hun welzijn te bevorderen. Ze richten zich op basisbehoeften zoals slaap, voeding, hydratatie en beweging, maar omvatten ook mentale gezondheid, hygiëne, veiligheid en medicatiebeheer. Zelfzorg is bedoeld als aanvulling op professionele zorg en kan in veel situaties zelfstandig worden toegepast.

Voorbeelden van dagelijkse zelfzorgmaatregelen zijn: een regelmatig slaap- en waakritme aanhouden; voldoende water drinken en een gebalanceerde voeding volgen; regelmatige lichamelijke activiteit en matiging van zittijd; niet roken of stoppen met roken en het vermijden van overmatig alcoholgebruik; goede persoonlijke hygiëne en mondzorg; tijdig signaleren van gezondheidsklachten en het opvolgen van advies bij klachten; medicatie-inname volgens voorschrift en veilig bewaren van medicijnen; monitoren van symptomen zoals koorts, pijn of veranderingen in toestand; ontspanning en stressmanagement door ademhalingsoefeningen, mindfulness of andere copingstrategieën; onderhouden van sociale contacten en het zoeken naar steun waar nodig; veiligheidsmaatregelen in huis nemen, zoals rookmelders en het wegnemen van valrisico’s; voldoende ventilatie en het vermijden van overbelasting.

In chronische situaties bestaan zelfzorgafspraken uit het bijhouden van symptomen, adherentie aan medicatie en het tijdig aanpassen van acties aan een leefstijlplan. Bij ernstigere of aanhoudende klachten is het belangrijk professionele zorg te raadplegen. Zelfzorgmaatregelen kunnen de kwaliteit van leven verbeteren, maar vervangen geen medische diagnose of behandeling wanneer die nodig is.