ongedierte

Ongedierte is een verzamelnaam voor organismen die door mensen als plaagdieren worden gezien vanwege overlast of schadelijke effecten. De term wordt in Nederland en België gebruikt om dieren aan te duiden die woningen, bedrijven, landbouw of voorraden kunnen aantasten of verontreinigen. Tot het ongedierte rekenen we onder meer knaagdieren (muizen, ratten), insecten (kakkerlakken, bedwantsen, vliegen, mieren), en vogels (duiven) die zich in gebouwen nestelen of gewassen beschadigen.

Andere veel voorkomende soorten ongedierte zijn slakken en kevers in tuinen en velden, rupsen en motten die gewassen aantasten, en plagen zoals bladluizen in de landbouw. De exacte betekenis van ongedierte kan per context verschillen: in de woning is het vooral huishoudelijk ongedierte; in de landbouw gaat het om plagen die gewassen of voorraden bedreigen.

Ongedierte kan gezondheidsrisico's opleveren doordat ze ziekten kunnen verspreiden en allergenen kunnen veroorzaken. Daarnaast veroorzaken ze economische schade door verlies van oogsten, voedsel en reparatie- of bestrijdingskosten. Overlast kan ook leiden tot angstgevoelens en verminderd wooncomfort.

Beheersing van ongedierte gebeurt meestal volgens een geïntegreerde aanpak (IPM): voorkomen en beperken van voedselbronnen, afsluiten van ingangen en kieren, monitoring (valstrikken, inspecties), en zo nodig mechanische of biologische bestrijding. Chemische bestrijding (pesticiden) wordt vaak als laatste middel ingezet en moet volgens regelgeving en gebruiksvoorschriften toegepast worden.

In de regelgeving rond ongedierte en bestrijding spelen veiligheid en dierenwelzijn een rol, met toezicht op toelating van bestrijdingsmiddelen en verplichtingen voor professionele bestrijders. Preventie en voedselveiligheid, en strengere normen dragen bij aan beperking van overlast. Het begrip ongedierte is dynamisch en afhankelijk van de context.