nitrietennitraten

Nitriet en nitraten, vaak genoemd als nitrietennitraten, zijn anorganische anionen die voorkomen als natriumsalts en kaliumsalts zoals NaNO2, KNO2, NaNO3 en KNO3. Nitriet (NO2−) heeft een oxidatietoestand van +3 en nitraten (NO3−) van +5. Beide verbanden spelen een belangrijke rol in industrie, landbouw en voedselbereiding.

Nitraten komen veel voor in de natuur: ze bevinden zich in bodem, water en planten. Ze worden ook op industriële wijze geproduceerd en gebruikt als meststoffen. Nitriet wordt vaak gevormd uit nitraten in processen zoals conservering en discussies over voedselveiligheid. In de voedselindustrie worden nitriet- en natriumsalt gebruikt als conserveermiddel en voor de kleur en smaak bij vleeswaren; nitraten worden daarnaast als meststof toegepast en komen via het eetbare gewas in de voedselketen terecht.

Gezondheid en veiligheid: nitriet kan in zuur maagsap leiden tot de vorming van nitrosoverbindingen, die mogelijk kankerverwekkend kunnen zijn bij langdurige blootstelling. Daarnaast kan een hoge nitrietinname bij zuigelingen met methemoglobinemie leiden tot verminderde zuurstoftransport in het bloed. Nitrosaminen, potentieel kankerverwekkende verbindingen, kunnen ontstaan bij verhitting van nitriethoudende voedingsmiddelen met amines. Regulering van nitriet- en nitraatgehalten in voedsel en drinkwater is gebruikelijk, met limieten die per land of regio verschillen.

Milieu en landbouw: uitspoeling van nitraten uit meststoffen kan leiden tot verontreiniging van oppervlakte- en drinkwater. Overmatige aanwezigheid van nitraten in water kan samenhangen met ecologische en volksgezondheidsproblemen, waardoor monitoring en verantwoord beheer van landbouwpraktijken essentieel zijn.