hersenoperaties

Hersenoperaties zijn chirurgische ingrepen waarbij hersenweefsel direct wordt geopend, verplaatst of verwijderd om aandoeningen van de hersenen te behandelen of te diagnosticeren. Neurochirurgen voeren deze ingrepen uit met behulp van beeldvorming, neuronavigatie en vaak intraoperatieve monitoringsystemen. Veelvoorkomende redenen zijn de behandeling van hersentumoren, bloedvataandoeningen zoals aneurysmata en AV-malformaties, epilepsie die niet door medicatie onder controle is, en sommige bewegingstoornissen of ernstige hoofdpijn.

De meest gangbare ingrepen zijn craniotomie met tumorresectie of andere blootstelling van hersenweefsel; aneurysme-clippen bij open operaties en, bij sommige aandoeningen, endovasculaire behandeling (bijv. coiling) als alternatief voor een craniotomie. Minder invasieve opties bestaan, waaronder stereotactische biopsie, diepe hersenstimulatie (DBS) en andere implantaties. Soms wordt een awake craniotomy uitgevoerd zodat artsen tijdens de operatie taal- en motorfuncties kunnen controleren.

Voorbereiding omvat beeldvorming (MRI, CT), planning en soms functionele mapping. Tijdens de operatie kan men gebruikmaken van neuronavigatie, functietesten en intraoperatieve monitoring. De anesthesie kan algemeen zijn, of in bepaalde operaties bewustwording getest worden bij awake craniotomy. De duur van de ingreep varieert van enkele uren tot langer.

Na de operatie volgt een herstelperiode in het ziekenhuis; revalidatie en follow-up zijn vaak nodig. Mogelijke risico’s zijn infectie, bloeding, herseninfarct, neurologische uitval, toevallen en cognitieve of persoonlijkheidsveranderingen. De kans op complicaties hangt af van de aandoening, de locatie en de uitgevoerde ingreep, en uitkomsten variëren per patiënt. In veel gevallen kunnen symptomen significant verbeteren of stabiliseren.

Behandeling van hersenaandoeningen met chirurgie komt regelmatig voor en is onderdeel van multidisciplinaire zorg. Technologische ontwikkelingen hebben de veiligheid, nauwkeurigheid en herstelperspectieven verbeterd.