Pijnstillers

Pijnstillers is een verzamelnaam voor medicijnen die pijn verminderen en soms ook koorts verlagen. De belangrijkste groepen zijn paracetamol, niet-steroïde anti-inflammatoire geneesmiddelen (NSAID’s zoals ibuprofen, naproxen en diclofenac) en opioïde analgesica (zoals morfine, codeïne en oxycodon). Daarnaast kunnen adjuvante middelen worden ingezet bij specifieke pijnbeelden, bijvoorbeeld neuropathische pijn.

Paracetamol wordt veel zonder recept gebruikt en verlaagt pijn en koorts, maar heeft geen ontstekingsremmende werking. Dosering is leeftijd- en gewichtafhankelijk; een overdosis kan leverbeschadiging veroorzaken en kan dodelijk zijn. Paracetamol wordt over het algemeen als veilig beschouwd tijdens de meeste zwangerschappen, mits de aanbevolen doseringen worden aangehouden.

NSAID’s remmen enzymen die betrokken zijn bij pijn en ontsteking, waardoor pijn en zwelling afnemen. Voorbeelden zijn ibuprofen, naproxen en diclofenac. Ze kunnen maagklachten, zweren en nierproblemen veroorzaken en kunnen de bloeddruk verhogen. NSAID’s kunnen interacties hebben met bloedverdunners en passen vaak minder goed bij bepaalde hart-, nier- of maagaandoeningen. Ze worden meestal per os ingenomen en zijn ook verkrijgbaar in een kinderversie met aangepaste doseringen.

Opioïde pijnstillers zijn krachtig, maar brengen risico’s met zich mee zoals verslaving, tolerantie en ademhalingsdepressie. Ze worden meestal voorgeschreven bij matige tot ernstige pijn die niet voldoende reageert op andere pijnstillers. Veelvoorkomende bijwerkingen zijn sufheid, misselijkheid en obstipatie; gebruik gebeurt onder streng medisch toezicht met aandacht voor dosering en duur.

Veiligheid en gebruik: gebruik de laagste effectieve dosis voor de kortste duur, controleer op gelijktijdig gebruik van meerdere paracetamolproducten, vermijd of beperk alcoholgebruik bij paracetamol en NSAID’s, en let op geneesmiddelinteracties. Pijnstillers kunnen per situatie verschillen; altijd volgen van professioneel advies.