Hypersensitiviteitsreacties

Hypersensitiviteitsreacties, ook wel overgevoeligheidsreacties genoemd, zijn abnormale immuunresponsen die optreden na herhaalde blootstelling aan een bepaalde stof. Deze reacties worden veroorzaakt doordat het immuunsysteem een normaal gesproken onschadelijke stof, een allergeen, ten onrechte als een bedreiging herkent. Dit leidt tot een overmatige immuunactiviteit, die schade kan toebrengen aan het eigen lichaam.

Er zijn verschillende types hypersensitiviteitsreacties, geclassificeerd op basis van de mechanismen van het immuunsysteem die betrokken zijn. Type I reacties zijn IgE-gemedieerde reacties, waarbij IgE-antistoffen een belangrijke rol spelen. Ze treden snel op na blootstelling aan het allergeen en omvatten allergische aandoeningen zoals astma, hooikoorts en anafylaxie. Type II reacties, ook wel cytotoxische reacties genoemd, worden veroorzaakt door antistoffen (zoals IgG of IgM) die zich binden aan celoppervlakken, wat leidt tot celbeschadiging. Voorbeelden zijn auto-immuun hemolytische anemie en sommige medicijnreacties.

Type III reacties, bekend als immuuncomplex-gemedieerde reacties, ontstaan wanneer antigen-antilichaamcomplexen zich ophopen in weefsels, wat ontsteking en schade veroorzaakt. Systemische lupus erythematosus en serumziekte zijn voorbeelden hiervan. Type IV reacties, ook wel vertraagde hypersensitiviteit genoemd, worden gemedieerd door T-cellen en manifesteren zich langzamer, meestal 24 tot 72 uur na blootstelling. Contactdermatitis en tuberculinetesten zijn klassieke voorbeelden van type IV reacties. Diagnostiek omvat allergietesten, bloedonderzoek en soms weefselbiopten. Behandeling richt zich op het vermijden van allergenen, medicatie zoals antihistaminica en corticosteroïden, en in ernstige gevallen immunotherapie.