toebrengen

Toebrengen is een Nederlands transitief werkwoord met de betekenis dat iemand schade, leed of andere ongewenste gevolgen veroorzaakt door zijn handelen. Het kan zowel letterlijk als figuurlijk worden gebruikt: schade aan eigendom of letsel, maar ook schade aan reputatie of nadelige consequenties voor iemands situatie.

Veel voorkomende combinaties zijn schade toe te brengen aan iemands eigendom of reputatie, leed toe te brengen en overlast toe te brengen. Voorbeelden: “De fabriek heeft schade toegebracht aan het milieu.” “Zijn beleid heeft leed toegebracht aan werknemers.” In de voltooide tijd wordt het participium toegebracht gebruikt: “Er is schade toegebracht.” In de tegenwoordige tijd zegt men: “Hij brengt schade toe.” Infinitief: “schade toe te brengen” kan voorkomen in zinsdelen als beleids- of rechtsanalyses.

Grammaticale kenmerken: Toebrengen is een separabel werkwoord; in de tegenwoordige tijd scheidt het prefix: “hij brengt schade toe.” In voltooide tijd wordt de vorm “toegebracht” gebruikt: “schade is toegebracht” of “hij heeft schade toegebracht.”

Etymologie en context: het woord is afgeleid van toe- (richting naar) en brengen. Het komt uit het Middelnederlands en behoudt vandaag de kernbetekenis van het veroorzaken van schade, leed of nadelige gevolgen door handelen. Het wordt vooral gebruikt in formele, juridisch georiënteerde of beschrijvende contexten.