Denervatie

Denervatie is het verlies van zenuwvoorziening aan een orgaan of weefsel. Dit verlies kan optreden door beschadiging van zenuwen, door ziekten die zenuwstructuren aantasten, of door chirurgische verwijdering van zenuwen (neurectomie). Denervatie kan leiden tot verlies of afname van beweging, gevoel of secretie, afhankelijk van welke zenuw betrokken is.

Zenuwen kunnen somatisch zijn (motorische en sensorische functies) of autonoom (regulering van onder andere hart, bloedvaten en klieren). Bij denervatie ontstaan meestal spieratrofie en verlies van reflexen; bij autonome denervatie kunnen vasomotiliteit, zweetproductie en secretie veranderen en kan de bloedtoevoer naar weefsel beïnvloed raken.

Veel voorkomende oorzaken zijn traumatische zenuwbeschadiging, chirurgische neurectomie, langdurige compressie van zenuwen, en neurologische aandoeningen zoals diabetes mellitus. In sommige medische procedures wordt denervatie doelbewust toegepast, bijvoorbeeld bij hyperhidrose (sympathische denervatie) of bij bepaalde pijn- en spieraandoeningen.

Diagnostiek omvat klinisch onderzoek aangevuld met elektromyografie (EMG), zenuwgeleidingsonderzoek en beeldvorming. Behandeling richt zich op pijn- en symptoomcontrole, rehabilitatie en het voorkomen van complicaties. In sommige gevallen kan re-innervatie of zenuwtransfer mogelijk zijn, en in anderen kan doelgerichte denervatietechniek (zoals sympathectomie of botulinumtoxin-injecties) worden toegepast.

De prognose varieert sterk en is afhankelijk van de oorzaak en locatie van de denervatie. Volledige terugkeer van zenuwfunctie is niet altijd mogelijk; tot mogelijke uitkomsten behoren blijvende functionele beperkingen of, bij sommige aandoeningen, gedeeltelijke of geleidelijke reinnervatie.