uitwijking

Uitwijking is een term die verwijst naar het afwijken van een geplande koers, route of gedrag om een obstakel, risico of ongewenste situatie te vermijden of te corrigeren. Het kan zowel bewust plaatsvinden als het gevolg zijn van automatische responsen op externe factoren. In deze breedte kan uitwijking vertaald worden als ontwijking, deviatie of deflexie, afhankelijk van de context.

Toepassingsgebieden

In het dagelijks leven en verkeer kan uitwijking verwijzen naar een beweging of koerswijziging die nodig is om een botsing of gevaar te voorkomen. In risk- en projectmanagement kan uitwijking een wijziging van planning, middelen of doelstellingen betekenen om bedreigingen te pareren of kansen te benutten. In techniek en wetenschap kan uitwijking slaan op afwijking of offset van een meetwaarde of traject ten opzichte van een referentie, veroorzaakt door ruis, externe krachten of systeemafwijkingen. In sport en psychologie wordt gesproken van uitwijking als tactiek om tegenstanders te ontwijken of als vorm van vermijdingsgedrag in reactie op stress of angst.

Relaties en nuance

Uitwijking is contextafhankelijk; wat in de ene discipline als noodzakelijke aanpassing geldt, kan in een andere situatie als onwenselijk beschouwd worden. Het onderscheid tussen doelgerichte uitwijking en ongecontroleerde afwijking is vaak onderwerp van analyse in risicobeoordeling, ontwerp en evaluatie.

Zie ook

Ontwijking, afwijking, deflexie.