krachten

Krachten zijn vectoriële grootheden die veranderingen in beweging of vorm veroorzaken. In de klassieke mechanica beschrijven krachten hoe een voorwerp versnelt, vertraagt of vervormt. De eenheid van kracht is de newton (N); 1 N is de kracht die een massa van 1 kilogram een versnelling van 1 meter per seconde kwadraat geeft (1 N = 1 kg m/s^2).

Krachten kunnen onderverdeeld worden in contactkrachten en veldkrachten. Contactkrachten ontstaan door aanraking: normaalkracht (tegenovergestelde ondersteuning), wrijvingskracht, spanning in touwen en kabels, en stuwkracht bij motoren. Veldkrachten treden op zonder direct contact: zwaartekracht, elektromagnetische krachten en kernkrachten op fundamentele schaal.

Het gedrag van krachten wordt beschreven door Newtons wetten. De netto kracht F_net is de som van alle krachten die op een voorwerp inwerken. Volgens F_net = m a versnelt het voorwerp in de richting van de nettokracht. Als F_net nul is, geldt rust of beweging met constante snelheid (evenwicht).

Voorbeelden: de aarde trekt een appel naar beneden door zwaartekracht; de normaalkracht van de ondergrond ondersteunt het gewicht; wrijving remt beweging; spanning in een touw kan kracht uitoefenen; in vloeistoffen ontstaat een opwaartse kracht die volgens Archimedes gelijk is aan het gewicht van de verplaatste vloeistof.

Krachten spelen een centrale rol in techniek en dagelijks leven, bijvoorbeeld bij remmen van een auto, tillen van voorwerpen of het stabiliseren van structuren. De studie van krachten vormt de basis van statica, dynamica en vele toepassingsgebieden.