wrijving

Wrijving is de kracht die weerstand biedt tegen beweging tussen twee contactoppervlakken die elkaar raken. Het treedt op wanneer een kracht probeert twee oppervlakken ten opzichte van elkaar te laten bewegen of wanneer een object over een oppervlak rolt. Wrijving komt in verschillende vormen voor: statische wrijving, die de beweging van stilstaande oppervlakken tegenhoudt, en kinetische (slijtage) wrijving, die optreedt wanneer oppervlakken ten opzichte van elkaar bewegen. Daarnaast bestaan er rolwrijving (rolende weerstand) bij rolcontact en vloeistofwrijving bij beweging door een medium zoals lucht of een smeermiddel.

De wrijvingskracht is doorgaans tegengesteld aan de richting van de beweging en hangt af van de normaalkracht. Bij droge wrijving geldt F_f ≤ μ N, waarbij μ de wrijvingscoëfficiënt is. Voor statische wrijving kan de werkelijke kracht kleiner zijn dan μs N; wanneer deze grensoverschreden is, vindt beweging plaats met een kinetische wrijving van ongeveer μk N. De coëfficiënten μs en μk hangen af van materialen, oppervlaktetextuur en aanwezigheid van smering.

Factoren die wrijving beïnvloeden zijn onder meer de materialen van de contactoppervlakken, ruwheid en slijtage, smering, temperatuur, vochtigheid en de belasting. Wrijving is enerzijds essentieel voor grip, remmen en controle, anderzijds een bron van energieverlies en warmte. Ingenieurs beheersen wrijving via smering, oppervlaktebehandelingen en materiaalkeuzes, met toepassing in voertuigen, machines en bewegende mechanismen.