resorptiesnelheid

Resorptiesnelheid is de snelheid waarmee een stof uit het filtraat terug in de bloedbaan wordt opgenomen. In de menselijke fysiologie vindt de belangrijkste resorptie plaats in de niertubuli van de nieren, waar een groot deel van het gefilterde volume wordt teruggewonnen. Ook in andere weefsels kan resorptie voorkomen, maar in de context van nierfunctie is de resorptie van filtraat naar bloed het meest relevants.

De resorptie kan passief plaatsvinden, bijvoorbeeld door diffusie langs een concentratie- of osmotische gradient, of actief, via specifieke transporters en ionkanalen. Voor sommige stoffen is de resorptie transporteurgebonden en begrensd door de capaciteit van deze transporters (verzadiging of transportmaximum, Tm). Indien de filtratiehoeveelheid een stof overstijgt die door de transporters kan worden teruggewonnen, kan een deel van die stof uiteindelijk in de urine achterblijven.

In de nieren vindt de grootste resorptie plaats in het proximale deel van de niertubulus, waar water, natrium, glucose en aminozuren grotendeels worden teruggewonnen. Andere delen van de tubulus en de verzamelbuizen bevatten aanvullende, vaak hormonale gereguleerde resorptie (bijvoorbeeld natriumretentie onder invloed van aldosteron en waterretentie onder invloed vanADH). De snelheid van resorptie hangt af van factoren zoals transportcapaciteit, concentraties in filtraat en bloed, hormonaal signalering, en de bloedtoevoer naar de nieren.

Klinisch en farmacologisch is de resorptiesnelheid van belang omdat deze invloed heeft op de uiteindelijke klaring en halfwaardetijd van stoffen, waaronder geneesmiddelen. Veranderingen in resorptie kunnen leiden tot afwijkende plasmaconcentraties en effectiviteit of toxiciteit.