luchtkwaliteits

Luchtkwaliteit is de toestand van de atmosfeer op een bepaalde locatie met betrekking tot de aanwezigheid van verontreinigende stoffen en geuren. Het begrip wordt gebruikt om zowel kortdurende pieken als langjarige trends in de ademlucht te beschrijven en vormt een belangrijk onderwerp voor volksgezondheid en milieubeleid.

Belangrijke verontreinigende stoffen zijn onder meer fijn stof (PM2.5 en PM10), stikstofoxiden (NO2 en andere NOx), ozon op straatniveau (O3), zwaveldioxide (SO2), koolmonoxide (CO) en vluchtige organische stoffen (VOCs). Ook ultrafijn deeltjes en zwarte kool (black carbon) komen in monitoringsprogramma’s aan bod vanwege hun gezondheidseffecten.

Luchtkwaliteit wordt doorgaans gemeten met meetnetten en uitgedrukt in normen of via een luchtkwaliteitsindex (AQI) die de ernst van vervuiling omzet in een eenvoudige score voor het publiek. EU-richtlijnen en Wereldgezondheidsorganisatieadviezen vormen kader voor grenswaarden, terwijl nationale instellingen zoals het RIVM in Nederland data verzamelen, interpreteren en publiek communiceren.

Gezondheids- en milieurisico’s: hogere blootstelling aan verontreinigende stoffen is in verband gebracht met ademhalings- en hartziekten, verergering van astma, verminderde longfunctie en vroegtijdige sterfte. Langdurige blootstelling kan ook ecosystemen beïnvloeden, waaronder zicht, gewassen en biodiversiteit.

Beheer en mitigatie: oorzaken zijn onder meer verkeer, industrie, energieproductie en landbouw. Beleidsmaatregelen omvatten strengere emissienormen, de overgang naar schonere transportmiddelen, uitbreiding van hernieuwbare energie, stedelijke planning en publiek advies bij vervuilingsdagen.