gebruikend

Gebruidend is de tegenwoordige deelwoord (present participle) van het Nederlandse werkwoord gebruiken. Het wordt gevormd uit de stam gebruik- met de uitgang -end en functioneert vooral als bijwoordelijke of bijvoeglijke beschrijving van wat iemand of iets op dit moment doet: iemand die aan het gebruik is van een bepaald middel, of een situatie waarin iets in gebruik is. In moderne, dagelijkse taal komt het minder vaak voor dan in formele of technische teksten, maar het is nog steeds gangbaar in descriptieve zinnen en in juridische of administratieve contexten.

Het gebruik van gebruikend is doorgaans beperkt tot participiale bijstellingen of adjectiefachtige toepassingen. Voorbeelden: De gebruikende partij stemt in met de voorwaarden. Een apparaat, gebruikend kunstmatige intelligentie, levert betere resultaten. In zulke zinnen geeft het participium aan dat de handelende entiteit daadwerkelijk bezig is met het gebruik van iets. Het kan ook in bijzinnen voorkomen als een beschrijvende toevoeging: De medewerker, gebruikend de nieuwste software, rapporteerde sneller.

Naast gebruikend bestaan er varianten en gerelateerde uitdrukkingen. Een veelvoorkomende bouw is gebruikmakend van, afgeleid van de uitdrukking gebruik maken van (to take advantage of). Deze vorm wordt vaak preferentieel gebruikt in formele of juridische teksten en betekent ongeveer 'die gebruik maakt van'. Vergelijkbaar met andere Nederlandse present-participles, de vorm gebruikend kan soms wat archaïsch of literair klinken, maar blijft correct in de juiste stijl.

Samengevat beschrijft gebruikend een ongoing gebruiksactie en dient het vooral in descriptieve, formele of technische contexten als participiale constructie.