Orkestreert

Orkestreert is een Dutch werkwoord met de betekenis om een stuk muziek te orkestreren ofwel voor orkest te arrangeren. Het is de derde persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van orkestreren; de infinitief is orkestreren. De bijbehorende zelfstandig naamwoord is orkestratie. De term wordt vooral in muzikale context gebruikt, maar kan ook figuurlijk betekenen het coördineren van complexe elementen.

In de muziek betekent orkestreren het aanpassen of herschikken van een compositie zodat het geschikt is voor een orkest. Daartoe horen het vastleggen van instrumentatie, dynamiek, articulatie en frasering. De taak omvat het vormgeven van de orkestrale textuur, het in balans brengen van de instrumentgroepen en het bepalen van timbre en klankkleur. Vaak gaat het om het toewijzen van melodieën en ritmes aan verschillende partijen en het schrijven van partijen voor strijkers, houtblazers, koperblazers en slagwerk. Dit is meer dan een eenvoudige bewerking; het vereist aandacht voor hoe het ensemblesgeluid als geheel klinkt.

Buiten de klassieke muziek wordt orkestreren ook metaphorisch gebruikt om het coördineren van een plan, evenement of operatie te beschrijven zodat alle onderdelen samen werken. Voorbeelden zijn het orkestreren van een campagne, een filmproductie of een grootschalig bedrijfsproject.

Etymologie: het werkwoord is afgeleid van orkest, het Nederlandse woord voor een groep muzikanten. Het zelfstandig naamwoord orkestratie is afgeleid van dezelfde wortel. Het woord orkest zelf vindt zijn oorsprong in het Franse orchestre of Italiaanse orchestra, met wortels in oudere Europese taalkundige lijnen.