Leerprestatie

Leerprestatie is het concreet aangetoonde vermogen van een leerling om kennis, vaardigheden en competenties toe te passen na een leeractiviteit. Het verwijst naar wat iemand daadwerkelijk kan doen in een concrete situatie. In het onderwijs worden leerprestaties vaak gemeten aan de hand van evaluaties die zicht geven op het behaalde niveau van begrip en bekwaamheid.

Beoordeling van leerprestaties gebeurt met verschillende instrumenten, zoals schriftelijke toetsen, mondelinge examens, praktische opdrachten, projecten en portfolios. Vaak worden criteria en rubrics gebruikt om prestaties objectief te beschrijven en te vergelijken. Bij formatieve evaluatie ligt de focus op feedback en leren, bij summatieve evaluatie op een afsluitend oordeel over het leerresultaat. Betrouwbaarheid en validiteit zijn belangrijke eisen; normering en criteriumgerichte beoordeling kunnen verschillen per context.

Factoren die leerprestaties beïnvloeden zijn onder meer de structuur van de les, didactische aanpak, leerlingmotivatie, voorkennis en taalkundige vaardigheden. Ook de leeromgeving, steun van docenten en tijdsdruk spelen een rol. Differentiatie en ondersteuning zijn vaak nodig om leerprestaties voor alle leerlingen haalbaar te maken.

In het onderwijsbeleid worden leerprestaties gebruikt om voortgang te monitoren, leeruitkomsten te certifiëren en scholen te rapporteren. In beroepsonderwijs en bij scholing van volwassenen dienen leerprestaties ook als basis voor certificering, erkenning van vaardigheden en doorlopende professionele ontwikkeling.

Leerprestatie wordt soms verward met leerresultaat of leerdoel; in de praktijk verwijst leerprestatie naar wat daadwerkelijk is aangetoond, terwijl leerresultaat vaak het beoogde doel beschrijft. Kritisch debat over leerprestaties gaat over eerlijkheid, bias en privacy bij evaluatie en over de balans tussen scorend gedrag en leren.